Group mobility of Pupils and Job shadowing in Padua, Italy - Ομαδική κινητικότητα μαθητών/τριών και επιτόπια παρακολούθηση (job shadowing) στην Πάδοβα της Ιταλίας

Μια ιδιαίτερα επιτυχημένη ομαδική κινητικότητα πραγματοποίησε ομάδα έξι μαθητών/μαθητριών και τριών εκπαιδευτικών του 3ου ΓΕΛ Τρικάλων «ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ» στην Ιταλία, από τις 11/1 έως τις 17/1/ 2026 στο πλαίσιο του εγκεκριμένου προγράμματος Erasmus+ KA122 με τίτλο “A(I) European School for All”. Συγκεκριμένα, επισκέφθηκαν το Istituto Istruzione Superiore “E.Usuelli. Ruzza” στην πόλη της Padova με το οποίο μας συνδέει μακρόχρονη επιτυχημένη συνεργασία σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Η 1η ομαδική κινητικότητα επικεντρώθηκε στην Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση, την Ψηφιακή Μετάβαση, τη Συμπερίληψη και την Ευρωπαϊκή Διαπολιτισμική Συνεργασία συνδυάζοντας ακαδημαϊκές, δημιουργικές, αναστοχαστικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Κεντρικός άξονας του προγράμματος ήταν η παραμονή στην Πάδοβα και στο σχολείο, όπου οι μαθητές, συνοδευόμενοι από την εκπαιδευτικό αγγλικής γλώσσας Ευθυμία Σαμαρά και τον φιλόλογο Αλέξανδρο Βαναργιώτη, παρουσίασαν το σχολείο και την πόλη τους, δούλεψαν σε διεθνείς ομάδες δημιουργώντας podcast για το ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση , δημοσιεύοντας καθημερινά σε blog αναστοχασμού, ψηφίζοντας για το logo του προγράμματος μεταξύ των πολλών που δημιούργησαν οι ίδιοι κατά την προετοιμασία της επίσκεψης και ξεκινώντας τη δημιουργία ψηφιακού βιβλίου σχετικά με το πώς φαντάζονται το σχολείο του μέλλοντος. Μέσα από συνεργατικές δραστηριότητες, παρουσιάσεις και συζητήσεις, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν ιδέες, να αναπτύξουν κριτική σκέψη και να καλλιεργήσουν ψηφιακές δεξιότητες. Ταυτόχρονα με τα εργαστήρια των μαθητών, η καθηγήτρια Ιταλικής γλώσσας Βασιλική Καλαντζή πραγματοποίησε επιτόπια παρακολούθηση (job shadowing) σε μαθήματα ιταλικής γλώσσας σε μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εστιάζοντας στη διαφοροποιημένη διδασκαλία και τη συμπερίληψη με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Κατά τη διάρκεια της κινητικότητας η συμμετέχουσα πήρε μέρος σε συναντήσεις με συντονιστές ειδικής αγωγής, συμμετείχε σε εργαστήρια επαγγελματικής ανάπτυξης και ανέπτυξε σε συνεργασία με Ιταλούς συναδέλφους σχέδια μαθήματος για διαφοροποιημένες τάξεις.

Παράλληλα, με σταθμούς την Πάδοβα, τη Βερόνα και τη Βενετία, οι πολιτιστικού χαρακτήρα επισκέψεις κατά τον ελεύθερο χρόνο σε μουσεία και στα ιστορικά κέντρα των τριών πόλεων εμπλούτισαν ουσιαστικά το πρόγραμμα. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το παρεκκλήσιο Σκροβένι (Cappella degli Scrovegni) στην Πάντοβα, με τις περίφημες νωπογραφίες του Giotto από το 1305, που απεικονίζουν σκηνές από τη ζωή του Χριστού και της Παναγίας και σηματοδοτούν μια καθοριστική αλλαγή στην ευρωπαϊκή ζωγραφική καθώς επίσης και η επίσκεψη/ξενάγηση στο πανεπιστήμιο της Πάντοβα, το δεύτερο παλαιότερο του δυτικού κόσμου μετά από αυτό της Μπολόνια, όπου δίδαξε ο Γαλιλαίος και φοίτησαν μεταξύ άλλων ο Ιωάννης Καποδίστριας και o Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Η περιήγηση στα στενά και στα κανάλια της Βενετίας, η επίσκεψη στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, καθώς και οι συζητήσεις γύρω από το έργο του Σαίξπηρ με αφορμή τη θέα του υποτιθέμενου σπιτιού της Ιουλιέτας στη Βερόνα και την πλακέτα με απόσπασμα από τη «Στρίγγλα που έγινε αρνάκι» που διαδραματίζεται στην Πάντοβα και βρίσκεται σε πλατεία της πόλης, έδωσαν στους μαθητές τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά σημαντικά ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία, να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και να συνδέσουν τη μάθηση με την εμπειρία. Οι πολιτιστικές εκδρομές συνδυάζονταν πάντα με παιχνίδια αναζήτησης, ανακάλυψης και γνώσης, αφού πρώτα οι μαθητές και των δύο χωρών είχαν χωριστεί σε μικτές ομάδες. Η πρακτική αυτή ενίσχυσε την επικοινωνία, τη συνεργασία και το αίσθημα ομαδικότητας, συμβάλλοντας στη δημιουργία ισχυρών δεσμών μεταξύ των συμμετεχόντων. Το εκπαιδευτικό αυτό ταξίδι άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις σε μαθητές και εκπαιδευτικούς, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή ταυτότητα του σχολείου μας και επιβεβαιώνοντας τη σημασία των διεθνών συνεργασιών, της βιωματικής μάθησης και της σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις σύγχρονες τεχνολογικές και πολιτιστικές εξελίξεις.

Translation in English: A particularly successful group mobility was carried out by a group of six students and three teachers from the 3rd General Lyceum of Trikala " ODYSSEAS ELYTIS" in Italy, from January 11 to January 17, 2026, as part of the approved Erasmus+ KA122 program entitled "A(I) European School for All." Specifically, they visited the Istituto Istruzione Superiore "E.Usuelli. Ruzza" in the city of Padova, with which we have a long-standing successful collaboration in European programs. The first group mobility focused on Artificial Intelligence in education, Digital Transition, Inclusion, and European Intercultural Cooperation, combining academic, creative, reflective, and cultural activities. The central focus of the program was the stay in Padua and at the school, where the students, accompanied by English teacher Efthimia Samara and philologist Alexandros Vanargiotis, presented their school and city, worked in international teams to create a podcast on the role of artificial intelligence in education, published daily reflections on a blog, voted on the program logo from among the many they had created themselves in preparation for the visit, and began creating a digital book about how they imagine the school of the future.

Through collaborative activities, presentations, and discussions, participants had the opportunity to exchange ideas, develop critical thinking, and cultivate digital skills. At the same time the students were attending the workshops, Italian language teacher Vasiliki Kalantzi conducted on-site job shadowing in Italian language classes for students with special educational needs, focusing on differentiated teaching and inclusion through the use of digital and artificial intelligence tools. During the mobility, the participant took part in meetings with special education coordinators, participated in professional development workshops, and developed lesson plans for differentiated classes in collaboration with Italian colleagues. Meanwhile, cultural visits to museums and historical centers in Padua, Verona, and Venice during free time significantly enriched the program. The Scrovegni Chapel in Padua made a particular impression, with its famous frescoes by Giotto from 1305, depicting scenes from the life of Christ and the Virgin Mary, which mark a decisive change in European painting, as well as the visit/tour of the University of Padua, the second oldest in the Western world after that of Bologna, where Galileo taught and Ioannis Kapodistrias and Alexandros Mavrokordatos, among others, studied.

The tour of Venice's narrow streets and canals, the visit to St. Mark's Square, and the discussions about Shakespeare's work inspired by the view of Juliet's supposed house in Verona and the plaque with an excerpt from "The Taming of the Shrew," which takes place in Padua and is located in a city square, gave students the opportunity to see important historical and cultural monuments up close, enrich their knowledge, and connect learning with experience. The cultural excursions were always combined with games of exploration, discovery, and knowledge, as the students from both countries had first been divided into mixed groups. This practice enhanced communication, cooperation, and team spirit, helping to create strong bonds between the participants. This educational trip left the best impressions on students and teachers, strengthening the European identity of our school and confirming the importance of international cooperation, experiential learning, and linking education to contemporary technological and cultural developments.

Πολυδιάστατη εκπαίδευση των πολιτών για τον Ευρωπαϊκό Εκπαιδευτικό Χώρο - Multi-scale Citizenship education for the European Education Area

Jean Monnet Teacher Training – Το 3ο ΓΕΛ με υποτροφία σε Πανεπιστήμιο της Ιταλίας Τον προηγούμενο μήνα, από τις 7 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2023, στο Πανεπιστήμιο Novedrate, Como, της Ιταλίας πραγματοποιήθηκε σεμιναριακή επιμόρφωση 32 εκπαιδευτικών από όλη την Ευρώπη με θέμα : ” Πολυδιάστατη εκπαίδευση των πολιτών για τον Ευρωπαϊκό Εκπαιδευτικό Χώρο”.

Εκ μέρους του Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Κέντρου eCampus για την Ευρωπαϊκή Πολυδιάστατη Εκπαίδευση του Πολίτη, τον Πολιτισμό και τον Οργανισμό πολιτών – CITOYEN-NE-S, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου Jean Monnet Teacher Training – Erasmus+ MULTISCALE, έλαβε χώρα η παραπάνω δραστηριότητα και το 3ο ΓΕΛ Τρικάλων «ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ» επιλέχθηκε να εκπροσωπήσει (με πλήρη υποτροφία που κέρδισε) η εκπαιδευτικός Μαρία Σαμαρά, ύστερα από αίτηση δική της τον περασμένο Αύγουστο. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία εντατικής κατάρτισης εκπαιδευτικών με επίκεντρο την παιδαγωγική πολιτειότητα, μια ανανεωμένη κριτική προσέγγιση της παιδαγωγικής της ιδιότητας του Ευρωπαίου Πολίτη, μια διεισδυτική και ενθαρρυντική εμπειρία για την επανεξέταση του σχολικού προγράμματος σπουδών, με σκοπό να ανανεωθούν οι πρακτικές, οι μεθοδολογίες και το υλικό της τάξης σε όλους τους επιστημονικούς τομείς και όλες τις σχολικές βαθμίδες.

Κατά τη διάρκεια της επιμόρφωσης, η οποία έγινε εξ’ολοκλήρου στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου και ξεκίνησε με ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τις προσωπικές εμπειρίες και τις ειδικές ανάγκες του κάθε σχολείου/εκπαιδευτικού, συνεχίστηκε με ανταλλαγή από προηγούμενες εμπειρίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο μετά καθώς και προσωπικές προσδοκίες σχετικά με την κατάρτιση MultiScale EU «πολυκλιμακούμενη/ πολυδιάστατη εκπαίδευση του πολίτη». Ακολούθησαν διαλέξεις και συζητήσεις με θεμα: «το παιδαγωγικό πλαίσιο της «πολυδιάστατης εκπαίδευσης του πολίτη», τους Μαθησιακούς στόχους και τον σχεδιασμό, την πρακτική εξάσκηση στην τάξη αλλά και τη διαπροσωπική συνεργασία με συναδέλφους. Τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια του σεμιναρίου υπήρξαν : Το Συνεργατικό εργαστήριο: Οι συμμετέχοντες σε ζευγάρια έπρεπε να φανταστούν και να προετοιμάσουν συνεργατικά ένα σχέδιο μαθησιακής ενότητας αντλώντας από το διδακτικό αποθετήριο Multiscale EU. Το αποτέλεσμα έπρεπε να περιλαμβάνει και τις δύο τάξεις τους παράλληλα, περιλαμβάνοντας κάποιο είδος αλληλεπίδρασης και ένα κοινό παραδοτέο. 2η Διάλεξη και συζήτηση: η “ΕΕ υπό αμφισβήτηση”. Παροχή καλύτερης κατανόησης ενός βασικού πεδίου για τη συλλογική μας ζωή σήμερα: αμφισβητούμενα ζητήματα, ανοιχτές αντιφάσεις και η δυναμική της εξουσίας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Εκπαίδευση του πολίτη σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Παρουσίαση του εικονικού μαθησιακού περιβάλλοντος για την Ενότητα των Ευρωπαίων και παράλληλες ομάδες εργασίας, διαφοροποιημένες ανά επιστημονικό πεδίο και σχολική βαθμίδα, σχετικά με τον τρόπο μετάφρασης σε συνεπείς μαθησιακές ενότητες και σχεδιασμό ατομικής/ταξικής εργασίας για την προσέγγιση της ΕΕ σε πολλαπλές κλίμακες. Οι επιμορφωτές: Η Daniela Martinelli , Ανεξάρτητη ερευνήτρια στον τομέα της Εκπαίδευσης του πολίτη και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στη Διοίκηση Μηχανικών, συντονίστρια Εικονικού Μαθησιακού Περιβάλλοντος για την ΕΕ, θεατρική συγγραφέας και καλλιτεχνική διευθύντρια, υπο-συντονίστρια του έργου EUStudy-JeanMonnetProject. Έχει διατελέσει βασικός παιδαγωγικός σχεδιαστής και επικεφαλής διαχειριστής της μοναδικής spin-off εταιρείας της Scuola SuperioreSant’Anna που είναι αφιερωμένη σε δραστηριότητες για την ευρωπαϊκή ιθαγένεια (2013-2019). Και ο Francesco Pigozzo, Αναπληρωτής καθηγητής Γαλλικής Λογοτεχνίας στο eCampus University, όπου συντονίζει επίσης τα μαθήματα BA και MA σε Γλώσσες και Πολιτισμούς. Η θεωρία της λογοτεχνίας και η επιστημολογία, η συγγραφή απομνημονευμάτων και η εκπαίδευση των πολιτών είναι τα κύρια ερευνητικά του θέματα. Είναι επιστημονικός και διδακτικός συντονιστής διαφόρων πρωτοβουλιών και έργων της ΕΕ για την ιθαγένεια από το 2009. Και οι δύο με συνέπεια και αφοσίωση εργάζονται για την εκπαίδευση του πολίτη με μια καινοτόμο προοπτική κριτικής παιδαγωγικής. Προσφέρουν στους εκπαιδευτικούς της ΕΕ από οποιοδήποτε εθνικό σχολικό σύστημα και όλες τις σχολικές βαθμίδες (ISCED από 1 έως 4 ειδικότερα ένα δωρεάν πειραματικό πρόγραμμα που τους παρέχει κατάρτιση και πρακτικά εργαλεία με στόχο την ανάπτυξη των δικών τους δεξιοτήτων του πολίτη και της ικανότητάς τους να τις ενισχύουν στη διδακτική τους δραστηριότητα και στο εκπαιδευτικό τους πλαίσιο.

Στην ακόλουθη ιστοσελίδα μπορεί ο καθένας να ανακαλύψει άφθονο υλικό για όλες τις διδακτικές βαθμίδες. https://vleu.awareu.eu/# Σημειωτέον τέλος πως κατά τη διάρκεια της παραμονής στην Ιταλία πραγματοποιήθηκαν και δύο επισκέψεις στην πόλη του Μιλάνο και Κόμο αντίστοιχα. Ως συνειδητοί Ευρωπαίοι Πολίτες τους ευχαριστούμε πολύ!

ENGLISH VERSION: Last month, from 7 to 11 December 2023, a training seminar for 32 teachers from all over Europe took place at the University of Novedrate, Como, Italy, on the topic of "Multi-Scale citizenship education for the European Education Area". On behalf of the eCampus University Research Centre for European Multi -Scale Civic Education, Culture and Citizenship - CITOYEN-NE-S, in the framework of the European project Jean Monnet Teacher Training - Erasmus+ MULTISCALE, the above activity took place in which the 3rd High School of Trikala "Odysseus ELYTIS" was selected to be represented (with a full scholarship won) by the teacher Maria Samara, following her application last August. This is an intensive teacher training initiative focusing on pedagogical citizenship, a renewed critical approach to the pedagogy of European citizenship, an insightful and stimulating experience for rethinking the school curriculum in order to renew practices, methodologies and classroom materials in all disciplines and at all school levels. During the training, which took place entirely on the premises of the University and started with an exchange of information about the personal experiences and specific needs of each school/teacher, it continued with an exchange of previous experiences at European level afterwards as well as personal expectations about the MultiScale EU "multiscale/multidimensional citizenship education" training. This was followed by lectures and discussions on: "the pedagogical framework of "multidimensional citizenship education", the Learning Objectives and design, classroom practice and interpersonal collaboration with colleagues. The most interesting parts of the seminar were : The Collaborative workshop: Participants in pairs had to imagine and collaboratively prepare a learning unit project drawing from the Multiscale EU teaching repository. The outcome had to involve both their classes in parallel, including some kind of interaction and a common deliverable. 2nd Lecture and discussion: the "EU under challenge". Providing a better understanding of a key area for our collective life today: contested issues, open contradictions and the dynamics of power in the European construction. Civic education on a European scale. Presentation of the virtual learning environment for the Unity of Europeans and parallel working groups, differentiated by discipline and school level, on how to translate it into consistent learning units and design individual/class work to approach the EU at multiple scales. Trainers: Daniela Martinelli , Independent researcher in the field of Civic Education and postgraduate student in Engineering Management, coordinator of Virtual Learning Environment for the EU, playwright and artistic director, sub-coordinator of the EUStudy-Jean Monnet Project. She has been the main pedagogical designer and chief administrator of the unique spin-off company of Scuola SuperioreSant'Anna dedicated to European citizenship activities (2013-2019). And Francesco Pigozzo, Associate Professor of French Literature at eCampus University, where he also coordinates the BA and MA courses in Languages and Cultures. Literary theory and epistemology, memoir writing and civic education are his main research topics. He has been a scientific and teaching coordinator of several EU initiatives and projects on citizenship since 2009. Both consistently and dedicatedly work on citizenship education with an innovative perspective of critical pedagogy. They offer EU teachers from any national school system and all school levels (ISCED from 1 to 4 in particular) a free experimental programme that provides them with training and practical tools to develop their own citizenship skills and their capacity to enhance them in their teaching activity and in their educational context. Στην ακόλουθη ιστοσελίδα μπορεί ο καθένας να ανακαλύψει άφθονο υλικό για όλες τις διδακτικές βαθμίδες. https://vleu.awareu.eu/# Σημειωτέον τέλος πως κατά τη διάρκεια της παραμονής στην Ιταλία πραγματοποιήθηκαν και δύο επισκέψεις στην πόλη του Μιλάνο και Κόμο αντίστοιχα. Ως συνειδητοί Ευρωπαίοι Πολίτες τους ευχαριστούμε πολύ!